Συχνά, οι πέτρες στη χολή εντοπίζονται σε υπερηχογράφημα που γίνεται για άλλο λόγο, χωρίς να έχουν προκαλέσει κάποια ενόχληση. Πρόκειται για την ασυμπτωματική χολολιθίαση, η οποία συνήθως δεν χρειάζεται άμεσα χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, πριν αποφασιστεί η παρακολούθηση ή η αφαίρεση της χοληδόχου κύστης, χρειάζεται να εξεταστούν το ιστορικό του ασθενούς και τα αποτελέσματα του διαγνωστικού ελέγχου.
Πότε η χολολιθίαση θεωρείται ασυμπτωματική;
Η χολολιθίαση χαρακτηρίζεται ασυμπτωματική όταν οι λίθοι δεν έχουν προκαλέσει επεισόδια χοληφόρου κολικού ή άλλες επιπλοκές. Εάν έχουν προηγηθεί χαρακτηριστικά επεισόδια πόνου, η πάθηση θεωρείται συμπτωματική, ακόμη και αν ο ασθενής δεν πονά κατά την εξέταση.
Για τον λόγο αυτό, ο γιατρός αναζητά στο ιστορικό επεισόδια έντονου πόνου στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς ή στο επιγάστριο, με πιθανή αντανάκλαση στη ράχη ή στη δεξιά ωμοπλάτη. Αντίθετα, το φούσκωμα, η καούρα και η δυσπεψία δεν αρκούν για να αποδοθούν οι ενοχλήσεις στους λίθους, καθώς εμφανίζονται και σε άλλες παθήσεις.
Είναι απαραίτητη η επέμβαση όταν δεν υπάρχει πόνος;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ασυμπτωματικής χολολιθίασης, εφόσον δεν διαπιστώνονται άλλα παθολογικά ευρήματα στη χοληδόχο κύστη ή στα χοληφόρα, δεν συνιστάται προληπτική χολοκυστεκτομή. Πολλοί ασθενείς παραμένουν χωρίς ενοχλήματα και δεν χρειάζονται χειρουργική θεραπεία.
Παρότι ακόμη και ένας λίθος μπορεί να προκαλέσει απόφραξη ή φλεγμονή, η παρουσία του δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη επέμβασης. Η απόφαση βασίζεται στη συνολική εκτίμηση του ασθενούς, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος και τη θέση των λίθων, τα υπερηχογραφικά ευρήματα και τυχόν συνοδά νοσήματα.
Εφόσον δεν υπάρχει ένδειξη επέμβασης, ο γιατρός καθορίζει εάν χρειάζεται επανέλεγχος και ενημερώνει τον ασθενή για τα συμπτώματα που απαιτούν εξέταση. Δεν απαιτείται αυστηρή δίαιτα μόνο λόγω της παρουσίας λίθων, ενώ οι διατροφικές αλλαγές δεν επιφέρουν τη διάλυσή τους.
Ποια συμπτώματα χρήζουν άμεσης εξέτασης;
Η εμφάνιση έντονου πόνου στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς ή στο επιγάστριο χρειάζεται ιατρική εκτίμηση, ακόμη και αν ο πόνος υποχωρήσει. Εφόσον διαπιστωθεί ότι πρόκειται για χοληφόρο κολικό, συνιστάται προγραμματισμένη χειρουργική αντιμετώπιση, καθώς υπάρχει κίνδυνος νέων επεισοδίων και επιπλοκών.
Εάν, όμως, ο πόνος επιμένει ή συνοδεύεται από πυρετό, ρίγος, επανειλημμένους εμέτους ή ίκτερο, δηλαδή κιτρίνισμα του δέρματος και του λευκού των ματιών, απαιτείται άμεση εξέταση σε νοσοκομείο. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν οξεία χολοκυστίτιδα, παγκρεατίτιδα ή λοίμωξη των χοληφόρων.
Σε ποιες περιπτώσεις εξετάζεται η χειρουργική αντιμετώπιση;
Η χολοκυστεκτομή μπορεί να προταθεί ακόμη και χωρίς συμπτώματα, όταν διαπιστώνονται ευρήματα που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας. Σε αυτά περιλαμβάνονται λίθοι μεγαλύτεροι από 3 εκατοστά, ύποπτες αλλοιώσεις του τοιχώματος της χοληδόχου κύστης και πολύποδες με ανησυχητικά χαρακτηριστικά ως προς το μέγεθος ή τη μορφολογία τους. Η ένδειξη για επέμβαση καθορίζεται μετά τη συνεκτίμηση των ευρημάτων και της γενικής κατάστασης της υγείας του ασθενούς.
Αντίθετα, η παρουσία λίθου στον κοινό χοληδόχο πόρο, τον αγωγό που μεταφέρει τη χολή στο έντερο, συνήθως απαιτεί θεραπεία ακόμη και χωρίς συμπτώματα. Ο λίθος μπορεί να αφαιρεθεί ενδοσκοπικά με ERCP, ενώ ακολουθεί συνήθως χολοκυστεκτομή για την πρόληψη νέων επεισοδίων.
Όταν ενδείκνυται επέμβαση, πραγματοποιείται συνήθως λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, κατά την οποία αφαιρείται ολόκληρη η χοληδόχος κύστη μαζί με τους λίθους. Η χολή συνεχίζει να παράγεται από το ήπαρ και διοχετεύεται πλέον απευθείας στο λεπτό έντερο.
Ο γενικός χειρουργός Δημήτριος Γεωργαντάς διαθέτει πολυετή εμπειρία στη χειρουργική αντιμετώπιση της χολολιθίασης. Επικοινωνήστε μαζί του για να προγραμματίσετε την εξέτασή σας και να ενημερωθείτε για την αντιμετώπιση που ενδείκνυται στη δική σας περίπτωση.