Η χολολιθίαση είναι μία συχνή πάθηση κατά την οποία σχηματίζονται λίθοι στο εσωτερικό της χοληδόχου κύστης. Οι λίθοι αυτοί, γνωστοί και ως πέτρες στη χολή (πέτρες στη χοληδόχο κύστη), δημιουργούνται από τη συμπύκνωση και την κρυστάλλωση συστατικών της χολής και μπορεί να παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να προκαλούν συμπτώματα. Χολή είναι το υγρό που παράγει συνεχώς το ήπαρ, που βοηθά στην πέψη του λίπους της τροφής .
Σε ορισμένες περιπτώσεις οι λίθοι ανακαλύπτονται τυχαία, χωρίς να έχουν προκαλέσει καμία ενόχληση. Σε άλλες, προκαλούν επεισόδια έντονου κοιλιακού πόνου ή επιπλοκές, όπως οξεία χολοκυστίτιδα, απόφραξη του χοληδόχου πόρου και παγκρεατίτιδα. Η αντιμετώπιση καθορίζεται από τα συμπτώματα, τη θέση των λίθων και τα ευρήματα του διαγνωστικού ελέγχου.
Τι είναι η χολολιθίαση
Η χολή είναι ένα υγρό που παράγεται από το ήπαρ και συμβάλλει στην πέψη των λιπών. Μετά την παραγωγή της, αποθηκεύεται και συμπυκνώνεται στη χοληδόχο κύστη, έως ότου διοχετευθεί στο λεπτό έντερο.
Όταν μεταβάλλεται η σύστασή της, ορισμένα συστατικά της μπορεί να καθιζάνουν και να σχηματίζουν κρυστάλλους, οι οποίοι με την πάροδο του χρόνου εξελίσσονται σε χολόλιθους. Εάν οι λίθοι παραμένουν στη χοληδόχο κύστη χωρίς να προκαλούν πόνο ή άλλα συμπτώματα, πρόκειται για ασυμπτωματική χολολιθίαση.
Όσο οι λίθοι παραμένουν μέσα στη χοληδόχο κύστη, πρόκειται για χολολιθίαση. Αν, όμως, ένας ή περισσότεροι λίθοι μετακινηθούν προς τον κοινό χοληδόχο πόρο, τότε είναι χοληδοχολιθίαση. Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να παρεμποδιστεί η φυσιολογική ροή της χολής και να προκληθούν επιπλοκές.
Ποια είναι τα συμπτώματα της χολολιθίασης
Τα συμπτώματα της χολολιθίασης εμφανίζονται συνήθως όταν ένας λίθος μετακινηθεί προς τον κυστικό πόρο και εμποδίσει προσωρινά την έξοδο της χολής από τη χοληδόχο κύστη. Η συχνότερη εκδήλωση είναι ο κολικός των χοληφόρων, ένα επεισόδιο έντονου και σταθερού πόνου στο άνω μέρος της κοιλιάς. Μεταξύ άλλων, τα συμπτώματα είναι
- Ναυτία
- Εμετός
- Εφίδρωση
- Ενόχληση στο άνω μέρος της κοιλιάς
- Αντανάκλαση του πόνου στη ράχη ή στη δεξιά ωμοπλάτη
Η αίσθηση φουσκώματος, η δυσπεψία και η δυσανεξία σε λιπαρές τροφές δεν θεωρούνται από μόνα τους συμπτώματα για χολολιθίαση, καθώς μπορεί να οφείλονται σε πολλές άλλες παθήσεις του πεπτικού συστήματος.
Ποια είναι τα αίτια της χολολιθίασης
Τα αίτια της χολολιθίασης είναι πολυπαραγοντικά και σχετίζονται κυρίως με διαταραχές στη σύσταση της χολής και στη λειτουργία της χοληδόχου κύστης. Παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης της είναι:
- Παχυσαρκία
- Απότομη απώλεια βάρους
- Εγκυμοσύνη
- Σακχαρώδης διαβήτης και μεταβολικό σύνδρομο
- Αιμολυτικές αναιμίες
- Κίρρωση του ήπατος
- Ορισμένες παθήσεις του εντέρου
- Λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων.
Βοηθά εδώ η μνημοτεχνική εικόνα των 5f:
female (γυναίκα), forty (40 ετών και άνω), fatty (παχυσαρκία), fair (ξανθός – ανοιχτόχρωμος), fertile (πολύτοκος).
Πώς γίνεται η διάγνωση της χολολιθίασης
Αρχικά, ο γιατρός λαμβάνει το ιστορικό του ασθενούς και εξετάζει τον ασθενή για να δει αν υπάρχει ευαισθησία στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς.
Για τον εντοπισμό των λίθων στη χοληδόχο κύστη, πραγματοποιείται υπερηχογράφημα άνω κοιλίας για να διαπιστώσει αν υπάρχουν ενδείξεις φλεγμονής ή διάτασης των χοληφόρων.
Παράλληλα, οι εξετάσεις αίματος για τη χολολιθίαση δείχνουν αν η παρουσία των λίθων έχει προκαλέσει διάφορες επιπλοκές, όπως χολοκυστίτιδα, απόφραξη του χοληδόχου πόρου ή παγκρεατίτιδα. Αν υπάρχει υποψία ότι λίθος έχει μετακινηθεί στον κοινό χοληδόχο πόρο, μπορεί να χρειαστεί επιπλέον έλεγχος με μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφία – MRCP .
Επικοινωνήστε μαζί μας για να κλείσετε ραντεβού για την εξέτασή σας!
Ο γενικός χειρουργός, Δημήτριος Γεωργαντάς με πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση στη διάγνωση και τη χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων αξιολογεί το κάθε περιστατικό ξεχωριστά ώστε να διαμορφωθεί το κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο για την αντιμετώπισή τους.
Πώς αντιμετωπίζεται η χολολιθίαση
Η αντιμετώπιση της χολολιθίασης εξαρτάται από το αν οι λίθοι προκαλούν συμπτώματα ή όχι.
Στη συμπτωματική χολολιθίαση, η θεραπεία που συνιστάται είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, κατά την οποία αφαιρείται ολόκληρη η χοληδόχος κύστη. Αν ένας λίθος έχει μετακινηθεί στον κοινό χοληδόχο πόρο, μπορεί να χρειαστεί ενδοσκοπική αφαίρεσή του με ERCP πριν την επέμβαση.
Πότε χρειάζεται επέμβαση η χολολιθίαση
Η χειρουργική επέμβαση συνιστάται όταν οι λίθοι προκαλούν συμπτώματα, κυρίως επαναλαμβανόμενα επεισόδια πόνου στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς ή στο επιγάστριο. Πιο συγκεκριμένα, η χειρουργική αντιμετώπιση συστήνεται:
- Όταν έχουν εμφανιστεί ένα ή περισσότερα επεισόδια χοληφόρου κολικού
- Όταν επαναλαμβάνονται επώδυνα επεισόδια
- Όταν υπάρχει λίθος στον κοινό χοληδόχο πόρο,
- Όταν προκαλεί οξεία χολοκυστίτιδα, παγκρεατίτιδα, απόφραξη ή λοίμωξη των χοληφόρων.
Στην περίπτωση λίθων στον κοινό χοληδόχο πόρο, συνήθως χρειάζεται να αφαιρεθούν με ERCP και στη συνέχεια, να πραγματοποιηθεί η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή.
Αναλυτικές πληροφορίες για τη χειρουργική αντιμετώπιση θα βρείτε στη σελίδα «Χολοκυστεκτομή».
Συχνές ερωτήσεις
Ο πόνος της χολολιθίασης είναι έντονος και αυξάνεται σταδιακά διαρκώντας από μισή ώρα έως περισσότερες. Συνήθως, εντοπίζεται στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς ή στο επιγάστριο και μπορεί να αντανακλά στη ράχη ή στη δεξιά ωμοπλάτη.
Οι επιπλοκές της χολολιθίασης είναι η οξεία χολοκυστίτιδα, η χοληδοχολιθίαση, ο αποφρακτικός ίκτερος, η χολαγγειίτιδα και η οξεία παγκρεατίτιδα.
Οι πέτρες στη χολή δεν αποβάλλονται συνήθως από μόνες τους. Όταν προκαλούν συμπτώματα, αντιμετωπίζονται με λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, ενώ αν έχουν περάσει στον κοινό χοληδόχο πόρο, μπορεί να αφαιρεθούν ενδοσκοπικά με ERCP.
Στις περισσότερες περιπτώσεις ασυμπτωματικής χολολιθίασης, δεν απαιτείται χειρουργική επέμβαση παρά μόνο αν συνυπάρχουν συγκεκριμένα ευρήματα ή παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών.
Η πείρα έχει δείξει πως η ύπαρξη και ενός λίθου, έστω και ασυμπτωματικού, μπορεί να προκαλέσει αιφνιδίως μία από τις επιπλοκές της χολολιθίασης και καλό αυτό είναι να το προλαμβάνουμε με επέμβαση.