Η περιτονίτιδα είναι μία σοβαρή φλεγμονή του περιτοναίου, της λεπτής μεμβράνης που καλύπτει το εσωτερικό της κοιλιάς και τα περισσότερα κοιλιακά όργανα. Συνήθως, προκαλείται όταν μικρόβια ή περιεχόμενο από το έντερο περάσουν στην κοιλιακή κοιλότητα μετά από διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης, του στομάχου, του εντέρου ή κάθε ενδοκοιλιακού οργάνου.
Η κατάσταση εξελίσσεται γρήγορα και χρειάζεται άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση, καθώς η λοίμωξη μπορεί να εξαπλωθεί στο αίμα και να προκαλέσει σηψαιμικό επεισόδιο.
Τι είναι η περιτονίτιδα
Το περιτόναιο αποτελείται από δύο λεπτά στρώματα, όπου το ένα καλύπτει το εσωτερικό της κοιλιάς και το άλλο περιβάλλει τα κοιλιακά όργανα. Αν ανάμεσα σε αυτά τα στρώματα εισέλθουν μικρόβια, εντερικό περιεχόμενο, χολή ή άλλα υγρά, προκαλείται έντονη φλεγμονώδης αντίδραση.
Η περιτονίτιδα εμφανίζεται συνήθως όταν δημιουργηθεί οπή στο λεπτό ή στο παχύ έντερο και το περιεχόμενό του διαφύγει στην κοιλιά λόγω διάτρησης του εντέρου. Η φλεγμονή μπορεί να περιοριστεί σε ένα σημείο σχηματίζοντας απόστημα, ή να εξαπλωθεί σε ολόκληρη την κοιλιακή κοιλότητα.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, η λοίμωξη επηρεάζει την κυκλοφορία του αίματος και τη λειτουργία ζωτικών οργάνων.
Ποια είναι τα συμπτώματα της περιτονίτιδας
Τα συμπτώματα της περιτονίτιδας εμφανίζονται συνήθως απότομα και επιδεινώνονται με γρήγορους ρυθμούς προκαλώντας εντονότερο πόνο κατά την κίνηση ή πίεση και ψηλάφηση της κοιλιάς. Πιο συγκεκριμένα:
- Έντονος και συνεχής κοιλιακός πόνος
- Ενόχληση κατά την πίεση της κοιλιάς
- Σκληρή ή έντονα διατεταμένη κοιλιά
- Πυρετός και ρίγη
- Ναυτία και έμετοι
- Αδυναμία αποβολής αερίων ή κοπράνων
- Ταχυκαρδία
- Μειωμένη παραγωγή ούρων
- Έντονη αδυναμία ή σύγχυση
Τα συμπτώματα της οξείας περιτονίτιδας εμφανίζονται ξαφνικά και συνήθως περιλαμβάνουν έντονο κοιλιακό πόνο, πυρετό, ταχυκαρδία και σε σοβαρές περιπτώσεις, πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Ποια είναι τα αίτια της περιτονίτιδας
Η περιτονίτιδα προκαλείται όταν δημιουργηθεί διάτρηση σε κάποιο όργανο του πεπτικού συστήματος και μικρόβια ή εντερικό περιεχόμενο εισέλθουν στην περιτοναϊκή κοιλότητα (κοιλιά). Παράγοντες που αυξάνουν την εμφάνισή της είναι:
- Διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης
- Διάτρηση στομάχου ή δωδεκαδακτύλου από πεπτικό έλκος
- Διάτρηση του παχέος εντέρου, κατά την οποία κόπρανα και μικρόβια περνούν στην κοιλιακή κοιλότητα και προκαλούν κοπρανώδη περιτονίτιδα.
- Εκκολπωματίτιδα με ρήξη εκκολπώματος
- Νέκρωση ή ισχαιμία του εντέρου
- Τραυματισμός στην κοιλιά
- Ενδοκοιλιακό απόστημα
- Περιτονίτιδα μετά από χειρουργείο μπορεί να εμφανιστεί όταν υπάρχει διαφυγή από σημείο αναστόμωσης του εντέρου (χειρουργική ένωση δύο τμημάτων του εντέρου), τραυματισμός κάποιου οργάνου ή λοίμωξη μέσα στην κοιλιά.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Κατά την εξέταση, ο γιατρός ελέγχει πού εντοπίζεται ο πόνος, την ένταση του και αν η κοιλιά είναι σκληρή, διογκωμένη ή ιδιαίτερα ευαίσθητη. Λαμβάνονται αιματολογικές εξετάσεις για να εκτιμηθεί η λοίμωξη, η λειτουργία των οργάνων και πιθανών διαταραχών των ηλεκτρολυτών.
Αν υπάρχει υποψία διάτρησης, πραγματοποιείται και αξονική τομογραφία κοιλίας για να επιβεβαιωθεί αν υπάρχει υγρό, απόστημα ή να εντοπιστεί το σημείο της διάτρησης.
Επικοινωνήστε μαζί μας για να κλείσετε ραντεβού για την εξέτασή σας!
Ο γενικός χειρουργός, Δημήτριος Γεωργαντάς με πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση στη διάγνωση και τη χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων αξιολογεί το κάθε περιστατικό ξεχωριστά ώστε να διαμορφωθεί το κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο για την αντιμετώπισή τους.
Πώς αντιμετωπίζεται η περιτονίτιδα
Η περιτονίτιδα απαιτεί άμεση νοσηλεία στο νοσοκομείο ώστε να χορηγηθούν στον ασθενή ενδοφλέβια υγρά, αντιβιοτικά και αναλγητικά.
Αν η περιτονίτιδα οφείλεται σε διάτρηση του στομάχου ή του εντέρου, νέκρωση, απόστημα ή διαφυγή μετά από επέμβαση, πραγματοποιείται άμεσα χειρουργική επέμβαση.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο
Η περιτονίτιδα δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ασθενείς. Η χειρουργική επέμβαση συνιστάται:
- Όταν υπάρχει διάτρηση του στομάχου, του λεπτού ή του παχέος εντέρου
- Σε ασθενείς με νεκρωτική περιτονίτιδα, όπου έχει υποστεί νέκρωση κάποιο τμήμα του εντέρου
- Όταν υπάρχει ενδοκοιλιακό απόστημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με παροχέτευση
- Όταν έχει παρουσιαστεί διαφυγή από αναστόμωση μετά από χειρουργική επέμβαση
- Όταν υπάρχει συνεχιζόμενη διαρροή εντερικού περιεχομένου μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα
- Όταν η λοίμωξη επιμένει ή η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώνεται παρά την αρχική θεραπεία
«Αναλυτικές πληροφορίες για την επέμβαση θα βρείτε στις σελίδες «Σκωληκοειδεκτομή» και «Κολεκτομή».
Συχνές ερωτήσεις
Ναι, σηψαιμία από περιτονίτιδα μπορεί να εμφανιστεί όταν η λοίμωξη περάσει στην κυκλοφορία του αίματος επηρεάζοντας έτσι, την λειτουργία ζωτικών οργάνων.
Η ανάρρωση από περιτονίτιδα εξαρτάται από την έκταση της λοίμωξης, το όργανο που έχει προσβληθεί και την πορεία του ασθενούς μετά την επέμβαση.
Συνήθως όχι, όταν υπάρχει διάτρηση ή διαφυγή εντερικού περιεχομένου.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν το απόστημα ή η συλλογή είναι εντοπισμένα σε ένα σημείο, μπορεί με τη βοήθεια ειδικευμένου επεμβατικού ακτινολόγου υπό αξονικό τομογράφο να τεθεί σωλήνας παροχέτευσης και να μην χρειαστεί επέμβαση.
Αν ο μικροβιακός παράγων εισέλθει στην κυκλοφορία, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για την επιβίωση του ασθενούς. Σημασία έχει η έγκαιρη αντιμετώπιση της αιτίας της περιτονίτιδας.