Ειλεός

Η εντερική απόφραξη, γνωστή και ως ειλεός, είναι μια σοβαρή κατάσταση κατά την οποία η φυσιολογική πορεία του εντερικού περιεχομένου επιβραδύνεται σημαντικά ή διακόπτεται πλήρως. Συνήθως, προκαλείται από κάποιο εμπόδιο σε τμήμα του λεπτού ή του παχέος εντέρου, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται υγρά, αέρια και κόπρανα πριν από το σημείο της απόφραξης προκαλώντας έντονα συμπτώματα.

Αν δεν διαγνωσθεί και αντιμετωπισθεί εγκαίρως, μπορεί  να επηρεαστεί η αιμάτωση του εντέρου και να προκληθούν σοβαρές επιπλοκές.

Τι είναι ο ειλεός

Το λεπτό και το παχύ έντερο μετακινούν φυσιολογικά το περιεχόμενό τους με διαδοχικές συσπάσεις του μυϊκού τους τοιχώματος. Έτσι, οι πεπτικές εκκρίσεις και τα υπολείμματα της τροφής προωθούνται σταδιακά, μέχρι να σχηματιστούν και να αποβληθούν τα κόπρανα.

Στον ειλεό εντέρου, αυτή η φυσιολογική πορεία διακόπτεται. Το περιεχόμενο, τα υγρά και τα αέρια συσσωρεύονται πριν από το σημείο της απόφραξης, με αποτέλεσμα το έντερο να διατείνεται και να αυξάνεται η πίεση στο εσωτερικό του. Ανάλογα με την αιτία και τον βαθμό της απόφραξης, διακρίνεται σε:

• Αποφρακτικό ειλεό όπου ένα μηχανικό εμπόδιο περιορίζει ή διακόπτει τη δίοδο μέσα από το έντερο
• Παραλυτικό ειλεό κατά τον οποίον δεν υπάρχει σημείο απόφραξης, αλλά οι μυϊκές συσπάσεις του εντέρου έχουν μειωθεί ή σταματήσει προσωρινά
• Ατελή ειλεό όπου η δίοδος του εντέρου έχει περιοριστεί, αλλά δεν έχει κλείσει πλήρως αποβάλλοντας έτσι, μικρή ποσότητα αερίων ή κοπράνων
• Συμφυτικό ειλεό είναι ο ειλεός που προκαλείται από σύμφυση (κόλλημα) μεταξύ των εντερικών ελίκων, συνήθως λόγω προηγηθείσας επέμβασης.

Ποια είναι τα συμπτώματα του ειλεού

• Κοιλιακός πόνος ή έντονες κράμπες
• Φούσκωμα και διάταση της κοιλιάς
• Ναυτία και έμετοι
• Αδυναμία αποβολής αερίων
• Δυσκοιλιότητα ή πλήρης διακοπή των κενώσεων
• Απώλεια όρεξης

Ο ειλεός στους ηλικιωμένους μπορεί να εμφανιστεί με πιο ήπια συμπτώματα, με αποτέλεσμα να εκληφθεί αρχικά ως μία απλή δυσκοιλιότητα. Όμως, η ξαφνική διάταση της κοιλιάς, οι έμετοι και η διακοπή αποβολής αερίων ή κοπράνων είναι συμπτώματα που χρήζουν άμεσης εξέτασης από γιατρό.

Ποια είναι τα αίτια του ειλεού

Τα αίτια του ειλεού διαφέρουν ανάλογα με το αν πρόκειται για αποφρακτικό ειλεό ή για παραλυτικό ειλεό. Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει κάποιο εμπόδιο που φράζει το έντερο, ενώ στη δεύτερη έχει διακοπεί προσωρινά η φυσιολογική κινητικότητά του. Πιο συγκεκριμένα,

• Συμφύσεις μετά από προηγούμενο χειρουργείο στην κοιλιά
• Κήλες που πιέζουν τμήμα του εντέρου
• Όγκοι, στενώσεις ή συστροφή του εντέρου
• Πρόσφατη χειρουργική επέμβαση στην κοιλιά καθώς ο ειλεός μετά από χειρουργείο μπορεί να εμφανιστεί λόγω μειωμένης κινητικότητας του εντέρου
• Διαταραχές των ηλεκτρολυτών
• Φάρμακα που μειώνουν την κινητικότητα του εντέρου, όπως τα οπιοειδή αναλγητικά
• Συσσώρευση σκληρών κοπράνων (κοπρόσταση), κυρίως στο παχύ έντερο
• Φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η νόσος του Crohn και η εκκολπωματίτιδα

Πώς γίνεται η διάγνωση

Σημαντικό είναι το ιστορικό του ασθενούς, αν υπάρχει αδυναμία αποβολής κοπράνων και αερίων, τότε πιθανολογείται ειλεός. Γίνεται ψηλάφηση κοιλιάς, εξετάζουμε αν υπάρχει διάταση της κοιλιάς, ευαισθησία σε κάποιο σημείο της και γίνεται ακρόαση της κοιλιάς. Σε αποφρακτικό ειλεό μπορεί να ακούσουμε ήχους προσπάθειας του εντέρου, ενώ στον παραλυτικό έχουμε μειωμένους ήχους.

Ακολούθως εξετάζουμε το αίμα για ηλεκτρολυτικές διαταραχές, λευκοκυττάρωση, δείκτες φλεγμονής και ζητάμε οπωσδήποτε αξονική τομογραφία κοιλίας, που θα αποκαλύψει το σημείο του κωλύματος (εμποδίου) στο έντερο και πιθανή αιτία αυτού.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να κλείσετε ραντεβού για την εξέτασή σας!

Ο γενικός χειρουργός, Δημήτριος Γεωργαντάς με πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση στη διάγνωση και τη χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων αξιολογεί το κάθε περιστατικό ξεχωριστά ώστε να διαμορφωθεί  το κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο για την αντιμετώπισή τους.

Πώς αντιμετωπίζεται ο ειλεός

Η αντιμετώπιση του ειλεού γίνεται συνήθως στο νοσοκομείο και εξαρτάται από την αιτία και τη σοβαρότητα της κατάστασης. Αρχικά διακόπτεται προσωρινά η λήψη τροφής και υγρών από το στόμα και χορηγούνται ενδοφλέβια υγρά, ώστε να αντιμετωπιστούν η αφυδάτωση και οι διαταραχές των ηλεκτρολυτών.

Όταν υπάρχουν έντονοι έμετοι ή μεγάλη διάταση της κοιλιάς, μπορεί να τοποθετηθεί ρινογαστρικός σωλήνας, ώστε να απομακρυνθούν τα υγρά και τα αέρια που έχουν συσσωρευτεί στο στομάχι και να μειωθεί η πίεση στο έντερο.

Πότε χρειάζεται πραγματικά χειρουργείο

Δεν συστήνεται για όλους τους ασθενείς με ειλεό χειρουργείο παρά μόνο αν πρόκειται για πλήρη μηχανική απόφραξη που δεν υποχωρεί ή όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει διακοπεί η αιμάτωση του εντέρου. Η χειρουργική αντιμετώπιση συστήνεται:

• Όταν υπάρχει περίσφιξη ή νέκρωση του εντέρου
• Όταν έχει προκληθεί διάτρηση ή περιτονίτιδα
• Όταν η απόφραξη οφείλεται σε κήλη, όγκο ή συστροφή του εντέρου
• Όταν ο συμφυτικός ειλεός δεν υποχωρεί με τη συντηρητική αγωγή
• Όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται παρά τη νοσοκομειακή παρακολούθηση

Κατά την επέμβαση, ο χειρουργός αντιμετωπίζει την αιτία της απόφραξης, για παράδειγμα λύνοντας τις συμφύσεις ή αποκαθιστώντας μια κήλη. Αν κάποιο τμήμα του εντέρου έχει υποστεί μη αναστρέψιμη βλάβη, μπορεί να χρειαστεί η αφαίρεσή του.

Αναλυτικές πληροφορίες για τις χειρουργικές επεμβάσεις του εντέρου θα βρείτε στη σελίδα «Κολεκτομή».

Συχνές ερωτήσεις