Οι εσωτερικές και οι εξωτερικές αιμορροΐδες διαφέρουν ως προς τη θέση τους, τα συμπτώματα που προκαλούν καθώς και ως προς τις μεθόδους αντιμετώπισης. Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις συνυπάρχουν, η παρουσία διόγκωσης ή αίματος στην περιοχή δεν αρκεί για τη διάγνωση τους. Με την κλινική εξέταση, ο χειρουργός επιβεβαιώνει τη διάγνωση, εκτιμά τον βαθμό της αιμορροϊδοπάθειας και στη συνέχεια, προτείνει την κατάλληλη αντιμετώπιση.
Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών αιμορροΐδων;
Οι αιμορροΐδες διακρίνονται σε εσωτερικές και εξωτερικές ανάλογα με το αν εντοπίζονται πάνω ή κάτω από την οδοντωτή γραμμή, ένα ανατομικό όριο στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα.
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες εντοπίζονται πάνω από την οδοντωτή γραμμή και καλύπτονται από βλεννογόνο με μικρή ευαισθησία στον πόνο. Συνήθως εκδηλώνονται με ανώδυνη αιμορραγία κατά την αφόδευση, με έντονο κόκκινο αίμα στο χαρτί, στην επιφάνεια των κοπράνων ή στη λεκάνη. Επίσης, μπορεί να προκαλούν πρόπτωση, δηλαδή έξοδο του αιμορροϊδικού ιστού από τον πρωκτό, έκκριση βλέννας και κνησμό στην περιοχή.
Ανάλογα με την πρόπτωση, ταξινομούνται σε τέσσερις βαθμούς. Στον πρώτο βαθμό παραμένουν μέσα στον πρωκτικό σωλήνα, ενώ στον δεύτερο προπίπτουν κατά την κένωση και επανέρχονται αυτόματα. Στον τρίτο βαθμό χρειάζονται χειροκίνητη ανάταξη και στον τέταρτο παραμένουν εκτός πρωκτού χωρίς να ανατάσσονται. Επομένως, μια εσωτερική αιμορροΐδα που προπίπτει δεν μετατρέπεται σε εξωτερική.
Αντίθετα, οι εξωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται κάτω από την οδοντωτή γραμμή και καλύπτονται από ευαίσθητο δέρμα. Μπορεί να προκαλούν διόγκωση, ερεθισμό, αίσθημα πίεσης ή δυσκολία στον καθαρισμό της περιοχής, χωρίς πάντοτε να πονούν. Εάν σχηματιστεί θρόμβος στο εσωτερικό τους, εμφανίζεται συνήθως αιφνίδια επώδυνη διόγκωση στην παρυφή του πρωκτού.
Πώς γίνεται η διάγνωσή τους;
Ο πόνος, η αιμορραγία ή ένα ψηλαφητό μόρφωμα δεν οφείλονται πάντοτε σε αιμορροΐδες καθώς κάποιες παθήσεις, όπως το περιπρωκτικό απόστημα μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα. Επιπλέον, οι εσωτερικές και εξωτερικές αιμορροΐδες μπορεί να συνυπάρχουν, οπότε χρειάζεται να προσδιοριστεί ποιες ευθύνονται για τα συμπτώματα.
Ο γενικός χειρουργός λαμβάνει το ιστορικό και πραγματοποιεί επισκόπηση της περιοχής και δακτυλική εξέταση. Για τον έλεγχο των εσωτερικών αιμορροΐδων μπορεί να χρειαστεί πρωκτοσκόπηση. Παράλληλα, διερευνώνται η διάρκεια και η συχνότητα της αιμορραγίας, οι συνήθειες του εντέρου και τυχόν προηγούμενες θεραπείες.
Ανάλογα με την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και την παρουσία αναιμίας ή αλλαγών στις κενώσεις, μπορεί να συστηθεί κολονοσκόπηση για τον αποκλεισμό άλλων αιτιών αιμορραγίας.
Πότε ενδείκνυται η αιμορροϊδεκτομή;
Η θεραπεία καθορίζεται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, τον βαθμό πρόπτωσης και την παρουσία εξωτερικών αιμορροΐδων. Αρχικά, συστήνονται ρύθμιση των κενώσεων, επαρκής πρόσληψη φυτικών ινών και υγρών και αποφυγή παρατεταμένης προσπάθειας στην τουαλέτα. Εφόσον χρειάζεται, χορηγείται φαρμακευτική αγωγή. Σε επιλεγμένες εσωτερικές αιμορροΐδες μπορεί να εφαρμοστεί απολίνωση με ελαστικούς δακτυλίους, η οποία δεν χρησιμοποιείται για τις εξωτερικές.
Η αιμορροϊδεκτομή ενδείκνυται κυρίως σε προχωρημένη αιμορροϊδοπάθεια, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν συμπτωματικές εξωτερικές αιμορροΐδες και εσωτερική πρόπτωση τρίτου ή τέταρτου βαθμού. Επίσης, εξετάζεται όταν η αιμορραγία ή η πρόπτωση επιμένουν παρά τις προηγούμενες θεραπείες. Ωστόσο, η συνύπαρξη των δύο μορφών χωρίς σημαντικά συμπτώματα δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη επέμβασης.
Κατά την αιμορροϊδεκτομή, αφαιρείται ο παθολογικός αιμορροϊδικός ιστός και τα τραύματα είτε παραμένουν ανοιχτά είτε συγκλείονται με απορροφήσιμα ράμματα. Στη συνέχεια, ο ασθενής λαμβάνει οδηγίες για την αναλγησία, τη διατήρηση μαλακών κενώσεων και την τοπική φροντίδα μέχρι την επούλωση.
Ο γενικός χειρουργός Δημήτριος Γεωργαντάς διαθέτει πολυετή εμπειρία στη χειρουργική αντιμετώπιση των αιμορροΐδων. Επικοινωνήστε μαζί του για να προγραμματίσετε την εξέτασή σας και να ενημερωθείτε για την κατάλληλη θεραπεία.